اندیشه‌ای داریم به وسعت ایران

شنبه
شنبه 02 شهریور 1398
05 مرداد 1398 05 مرداد 1398
09:16 09:16

ارزیابی آبراهامیان از فرایند تغییرات در ایران

حمید رضا جلایی پور در یادداشتی با نگاهی به متن کتاب آبراهامیان می‌نویسد که آبراهیمان نگاهی متفاوت از روند تغییرات و توسعه و چالش های اخیر جامعه ایران ارائه می‌دهد که با بعضی از کلیشه‌های فضای مجازی به طور کلی در تضاد است. 

ارزیابی آبراهامیان از فرایند تغییرات در ایران

حمیدرضا جلائی‌پور، جامعه شناس و استاد دانشگاه

۱- در ماه‌های اخیر و در «دوره سرزنش ملی» بعضی از کاربران فضای مجازی به نقد (و در کنار آن به تخریب) سید محمد خاتمی پرداختند. یکی از واکنش‌ها به این تخریب‌ها تهیه پست‌ تلگرامی‌ بود که به نقل از استاد آبراهامیان (مورخ، جامعه‌شناس سیاسی و متخصص برجسته در تاریخ معاصر ایران) خاتمی را «موفق ترین رئیس جمهور ایران پس از انقلاب سال ۵۷» نامیدند. پس از آن این سوال پیش آمد که آیا واقعا آبراهامیان چنین سخنی گفته است؟ با مراجعه به کتاب آبراهامیان عینا این جمله را نگفته ولی او به ارزیابی‌های مهمی اشاره کرده است، که به بعضی‌ از آنها اشاره می‌کنم.

۲- آبراهامیان در کتاب ارزنده خود تحت عنوان «تاریخ ایران مدرن» به دوره خاتمی و اصلاحات اشاره می‌کند. او در این کتاب سیصد‌وپنجاه صفحه‌ای از ۳۲۳ تا ۳۳۳ ارزیابی خود را به طور مشخص و مستند از دوره خاتمی در حوزه‌های گفتمانی، توسعه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ارائه می‌دهد. علاقه‌مندان می‌توانند به متن کتاب مراجعه کنند. جالب اینکه او در این اثر تحقیقی برخلاف علاقه‌مندان به سرزنش ملی در محیط‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی:

اولا ارزیابی مثبت و موفقی از سپهرهای گوناگون جامعه ایران در دوره خاتمی ارائه می‌دهد.

ثانیا در طول کتاب و در توضیح فراز‌ونشیب‌های تغییرات توسعه‌ای در ایران آبراهامیان در بخش جمع‌بندی کتاب به اینجا می‌رسد که «ایران از جهات گوناگون دیگر در زمره کشورهای جهان سوم نیست». این ارزیابی نویسنده آشکارا مخالف کلیشه‌های‌ سیاهی است که در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شود.

ثالثا او تصریح می‌کند «هویت ملی ایران» ارتقا یافته است. نکته ظریف اینکه آبراهامیان این ارتقا هویت ملی را فقط به خاطر تاریخ، جغرافیا، زبان و مذهب مشترک نمی‌داند بلکه بخاطر «تجربه جمعی» ایرانیان این هویت ملی در ۹ انتخابات رئیس‌جمهوری و هفت انتخابات مجلس استحکام پیدا کرده است.

رابعا این تغییر و تحولات در تاریخ معاصر «رعایا، و دهقانان و حتی جمعیت غیرفارسی زبان را به شهروندان کامل ایرانی تبدیل کرده است».

خامسا او برخلاف پیروان نظریه توطئه تاکید می‌کند که ایران «برخلاف بسیاری از کشورهای منطقه، محصول نقشه‌سازی‌های امپریالیستی در سده گذشته نیست». آبراهامیان معتقد است «ظهور ایران به عنوان یک قدرت منطقه‌ای باعث تقابل این کشور با دیگر قدرت عمده حاضر در منطقه یعنی ایالات متحده آمریکا شده است – به ویژه پس از اشغال کشورهای عراق و افغانستان توسط آمریکا همچنین ایجاد پایگاه‌های نظامی در آسیای میانه و قفقاز و پیش از آن در ترکیه و شیخ‌نشین‌های خلیج فارس. این تقابل به واسطه وجود جمعیت شیعه در منطقه-در کشورهای عراق، افغانستان و لبنان-و انتظار آنان از ایران در مقام حامی اصلی ایشان در برابر تهدیدات محلی و خارجی پیچیده‌تر شده است».

۳-مطالعه متن کتاب آبراهامیان نگاهی متفاوت از روند تغییرات و توسعه و چالش های اخیر جامعه ایران ارائه می‌دهد که با بعضی از کلیشه‌های فضای مجازی (یا کلیشه‌های مروج سرزنش ملی) در تضاد است./ دیپلماسی ایرانی

اخبار مرتبط

icon news

ایران یا آمریکا؛ کدام یک بازیگری غیر عادی هستند؟

حمیدرضا جلایی پور در یادداشتی به بررسی رویکرد آمریکا در صحنه سیاست بین الملل می‌پرداز...

چشم‌انداز اصلاح‌طلبی در سال جدید موضوع مناظره زیدآبادی و جلایی‌پور

 اندیشه پویا در ویژه نامه نوروزی خود متن مناظره احمد زیدآبادی و حمیدرضا جلایی‌پور درب...

سردار سلامی: سقوط شاه بزرگترین شکست تاریخی برای آمریکا بود

جانشین فرمانده کل سپاه با بیان اینکه انقلاب اسلامی نظریه تسلط قدرت‌های بزرگ را شکست، ...

دیدگاه خود را بنویسید

icon news